Hanak'ın kuruluşu MÖ 665 yıllarına dayanır. Coğrafi konumu gereği tarih boyunca sık sık istilâ edilmiştir. Hanak halkı Saka (İskit) Türklerinin Gagu adlı hükümdarlar boyuna mensuptur.

Hanak, 1064 yılında Alparslan’ın Doğu Anadolu seferi sırasında Selçuklu İmparatorluğu’na katılmıştır. 1115 yılında Kıpçak ve Gürcülerin işgaline uğramıştır. 1406 yılında Karakoyunlular’ın, 1467 yılında da Akkoyunlular’ın egemenliğine, 1502 yılında Safavilerin eline geçmiş, 1578’de Osmanlı İmparatorluğu’na katılmıştır. 1828, 1855 yıllarında 2 defa Rus işgaline uğramış, 1877-1878 (93 harbi) Osmanlı-Rus savaşı sonrasında Kars, Ardahan ve Batum’un Rusya’ya bırakılması sonucunda Hanak’da Rusya’nın eline geçmiştir. Mondros Ateşkes Antlaşmasından sonra ordumuzun geri çekilmesi ile birlikte, Mart 1919’da Gürcülerin istilâsına uğramıştır. 3 Aralık 1920’de imzalanan Gümrü Antlaşması ile Gürcistan’dan alınmıştır, 1 Mart 1921’de topraklarımıza katılmıştır.

Meşe Ardahan adıyla da bilinen Hanak, Posof ilçesine bağlı bir bucak iken, 1958 yılında Kars iline bağlı bir ilçe olmuş, 1992 yılında Ardahan’ın il olmasından sonra Ardahan’a bağlı bir ilçe haline gelmiştir.

Coğrafi Yapısı :

Doğu Anadolu’nun kuzeydoğusunda yer alan Hanak, kuzeyde Damal ve Posof, güneyde Ardahan, doğuda Çıldır, batıda Şavşat ilçeleriyle komşu olup, yüz ölçümü 547 km2, deniz seviyesinden yüksekliği 1820 m’dir Karasal iklimin hüküm sürdüğü ilçede bitki örtüsü çayır otları ile küçük topluluklar halinde yer alan sarıçam ormanlarından oluşmaktadır. En önemli akarsuyu Kura nehrinin bir kolu olan Hanak çayıdır.

Cumhuriyet döneminde 1958 yılına kadar Posof ilçesine bağlı bir bucak iken, 1958 yılında Kars’a bağlı bir ilçe statüsüne kavuşan Hanak, Ardahan’ın 1992 yılında il olmasından sonra Ardahan’a bağlı bir ilçe haline gelmiştir. İlçeye bağlı 28 bulunmaktadır. Köylerin ilçeye uzaklığı 3 ilâ 22 km arasında değişmektedir.

Nüfus :

İlçenin nüfusu; 22.10.2000 tarihinde yapılan genel nüfus sayımı sonuçlarına göre toplam 14.873’tür. İlçe merkezinin nüfusu 4432, Ortakent kasabasının nüfusu 1.299, köylerin nüfusu ise 914’tür. Nüfus yoğunluğu 27 olup %60’ı köylerde yaşamaktadır. İlçe genelinde okuma yazma oranı %90’dır.

Ekonomik Durum :

İlçe halkının gelir ve geçim kaynağının temelini tarım ve hayvancılık oluşturmaktadır. 130.000 dekar tarım arazisi mevcut olup; arpa, buğday ve yem bitkileri üretimi yapılmaktadır. Tarımsal üretim faaliyetlerinde makineleşme oranı oldukça yüksektir. Yükseltinin fazla olması, yaz sıcaklığının yeterli olmaması gibi nedenlerden meyve ve sebze üretimi yapılamamaktadır.

İlçe halkının ekonomik faaliyetleri içerisinde hayvancılığın yeri oldukça büyüktür. Mera besiciliği şeklinde yapılan hayvancılık faaliyetlerinde yerli ırk büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ilk sırayı alır. Ancak hayvan soylarının ıslahı tam anlamıyla gerçekleştirilemediğinden ve hayvan ürünlerinin işlenip, değerlendirileceği entegre tesisler mevcut olmadığından istenilen düzeyde verim elde edilmemektedir.

Arıcılık son yıllarda gelişme gösteren bir ekonomik etkinlik olarak göze çarpmaktadır. İlçede Hanak Belediyesine ait bir taş kırma ve kum eleme tesisi mevcuttur. Ayrıca motor, elektrik, torna ve kaynakçılıkla ilgili tamir işlerinin yapıldığı bir esnaf çarşısı vardır. İlçede sanayii tesisi yoktur.

Ulaşım ve Haberleşme :

Hanak, il merkezine 28 km mesafede Türkiye’yi Gürcistan’a bağlayan karayolu üzerinde bulunmaktadır. Kış aylarında da açık olan bu yol asfalt kaplamadır. İlçenin bütün köyleri ile ulaşımı mevcuttur. Yolu olmayan yerleşim birimi yoktur. Köy yolları stabilize olup, kış aylarında kar yağışı nedeniyle zaman zaman ulaşıma kapanmaktadır. Köy yolları ağının toplam uzunluğu 309 km’dir.

Haberleşme için gerekli olan altyapı gerçekleştirildiğinden, telefon haberleşmesinde küçük arızalar dışında sorun yoktur. Telefon haberleşmesi ilçe merkezi, Ortakent Kasabası, Aşağıaydere, Koyunpınarı, Baştoklu, Yamçılı, Börk, Serinkuyu köylerinde kurulmuş bulunan santraller aracılığı ile gerçekleştirilmektedir.

Tarihi Eserler ve Turizm :

Geçmişte değişik kültürlerin yaşam alanı olan Hanak ve çevresinde bu kültürlerin izine rastlamak mümkündür. İlçe sınırları içerisinde tahrip olmuş durumda ören yerleri, kaleler, kaya anıtları ve mağaralar mevcuttur.  Ören yerleri içerisinde en önemlisi Karakale köyü sınırları içerisinde yer alan "Karakale Ören Yeridir. 120x40 m alanı kaplayan ören yeri tahrip olmuştur. Çayağzı Kalesi (Gırnav Kalesi) Karakale, Kalecik  Kızkalesi (Morev) en önemli kaleleridir. Bu kaleler geniş ölçüde tahrip olduğundan ve araştırma yapılmadığından, kalelerin hangi döneme ait oldukları kesin bilinmemekle birlikte Urartular dönemine ait olduğu söylenmektedir. Kaya anıtları içerisinde Harosman Mağaraları ve Morev çivi yazıları ilk sırayı alır. 

Harosman mağaraları Çayağzı köyünün 6 km doğusunda, Hanak çayının akış yönünde yer alır. Tüf kayalara oyulmuş mekânlar olmalarına karşın, görünüş olarak mağaralara benzedikleri için Harosman mağaraları adıyla anılmışlardır. Mağaralar iki bölüm olarak inşa edilmiştir. Birinci bölüm batı (yukarı kısım), ikinci bölüm doğudadır (aşağı kısım). Birinci bölüm dehlizler, kilise ve küçük barı­naklardan oluşurken, ikinci bölüm yönetici odası yönetimle ilgili diğer barınaklardan oluşmaktadır. Morev Çivi Yazıları Ortakent Kasabasının 2 km kuzeydoğusundaki kanyonda doğal kayalar üzerinde yer almaktadır. Urartu çivi yazısı ile yazılmış olan yazıt on üç satırdan oluşmaktadır.  

Turizm açısından bakıldığında yayla ve kanıp turizmi ile av turizmine elverişli olmasına rağmen turistik altyapısının olmaması nedeniyle ilçeyi ziyaret eden turist sayısı oldukça azdır.